وقت
دانستنی‌ها

چرا روز عید گاهی با جنتری یک روز فرق می‌کند؟

ماه قمری با دیدن هلال نو آغاز می‌شود. عید را در افغانستان چه کسی اعلام می‌کند، چرا روز اعلام‌شده گاهی با تاریخ محاسبه‌شده یک روز فرق دارد، و این سایت تاریخ‌های قمری را چگونه نشان می‌دهد.

۲ دقیقه خواندن۴ منبعآخرین بازبینی: ⁨عقرب ۱۴۰۵⁩

در این مطلب همهٔ دانستنی‌ها

به‌طور خلاصهماه قمری ۲۹ یا ۳۰ روز است و با دیدن هلال نو آغاز می‌شود، پس روز عید فقط در شب پیش از آن دانسته می‌شود. در افغانستان روز عید را ستره محکمه اعلام می‌کند. تقویم محاسبه‌شده‌ای مانند ام‌القری، که این سایت به کار می‌برد، از پیش حساب می‌شود، و روز اعلام‌شده ممکن است با آن یک روز فرق کند.

اعلام عید در افغانستان

عید فطر یک عید اسلامی است: جشن پایان ماه رمضان و روزه‌داری آن، در روز اول ماه شوال. در افغانستان روز آن را ستره محکمه اعلام می‌کند.۱۲

ماه قمری با دیدن هلال نو آغاز می‌شود

از یک ماه نو تا ماه نو بعدی حدود ۲۹.۵ روز طول می‌کشد، پس ماه قمری ۲۹ یا ۳۰ روز است.۳ هنگام ماه نو، ماه کنار آفتاب است و دیده نمی‌شود؛ یک روز یا بیشتر پس از آن، هلال باریکی بعد از غروب آفتاب پایین در آسمان غرب پیدا می‌شود. ماهی که با دیدن این هلال آغاز می‌شود، پیش از آن شب دانسته نمی‌شود.

ماه، همین حالا

روشن–
روز از ماه نو–
ماه نو بعدی–

امروز به حساب: –یک روز پیش یا پس: ⁨–⁩ یا ⁨–⁩

دو نمونه از عید فطر: روز اعلام‌شده و روز محاسبه‌شده

عید فطراعلام‌شده در افغانستانبه حساب (ام‌القری)
۱۴۴۳ (۲۰۲۲)یکشنبه، ۱ میدوشنبه، ۲ می
۱۴۴۷ (۲۰۲۶)پنجشنبه، ۱۹ مارچجمعه، ۲۰ مارچ
روزهای اعلام‌شده به گزارش همان زمان؛۱۲ حساب از همین سایت است.۳

یک تقویم محاسبه‌شده: ام‌القری

ام‌القری یک تقویم قمری است که آغاز هر ماه را نه با دیدن هلال، بلکه با حساب تعیین می‌کند. در روز ۲۹ هر ماه قمری، دو چیز برای مکه حساب می‌شود: آیا ماه نو، یعنی لحظه‌ای که ماه کنار آفتاب است، پیش از غروب آفتاب رخ داده است؛ و آیا ماه پس از آفتاب غروب می‌کند. اگر هر دو درست باشد، فردای آن روز اول ماه تازه است؛ وگرنه آن ماه ۳۰ روز می‌شود.۴

چون این قاعده را برای هر سال می‌توان حساب کرد، تقویم محاسبه‌شده می‌تواند تاریخ‌هایش را سال‌ها پیشاپیش چاپ کند؛ ماهی که با دیدن هلال آغاز می‌شود، فقط در شب پیش از آن دانسته می‌شود.

این سایت تاریخ قمری را چگونه نشان می‌دهد

هر ماه قمری با دیدن هلال آغاز می‌شود، پس هر تاریخ قمری، نه فقط عید، ممکن است در افغانستان یک روز با تاریخ محاسبه‌شده فرق کند. این سایت نمی‌تواند از پیش بداند که هلال کدام شب دیده می‌شود، پس تاریخ‌های قمری را با قاعدهٔ ام‌القری حساب می‌کند. اگر ماه قمری در افغانستان یک روز پیش یا پس از حساب آغاز شده باشد، می‌توانید در تبدیل تاریخ یا جنتری، در تنظیم «تاریخ قمری» گزینهٔ «یک روز پیش‌تر» یا «یک روز بعدتر» را انتخاب کنید؛ آن‌وقت همهٔ تاریخ‌های قمری این سایت یک روز جابه‌جا می‌شوند.۳

تبدیل تاریخ تاریخ را میان تقویم‌های هجری شمسی، هجری قمری و میلادی تبدیل کنید.

منابع

  1. ۱
    گزارش خبری اعلام عید از سوی ستره محکمه در سال ۲۰۲۲. Javed Hamim Kakar, “Apex Court Committee announces Sunday Eid-ul-Fitr”, Pajhwok Afghan News (1 May 2022). pajhwok.com/2022/05/01/shawal-moon-sighted-eid-today-announces-sc (2026-11-13)
  2. ۲
    گزارش خبری اعلام عید از سوی ستره محکمه در سال ۲۰۲۶. Dunya News, “Afghanistan confirms Eid-ul-Fitr on Thursday after Shawwal moon sighting” (19 March 2026). dunyanews.tv/en/World/941295-afghanistan-confirms-eidulfitr-on-thursday-after-shawwal-moon-sighti (2026-11-13)
  3. ۳
    محاسبهٔ تقویم و ماه در این سایت: تاریخ‌های قمری با جدول ام‌القری، و حالت‌های ماه سنجیده‌شده با astronomy-engine. Waqt’s calendar engine and its moon (checked against astronomy-engine)
  4. ۴
    نوشتهٔ یک ستاره‌شناس دربارهٔ تقویم ام‌القری و قاعده‌های آن. R. H. van Gent, “The Umm al-Qura Calendar of Saudi Arabia”, Utrecht University. webspace.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm (2026-11-13)

هر عدد این مطلب از یکی از این منبع‌ها یا از حساب خود وقت است. اشتباهی دیدید؟ به ما بنویسید