به‌طور خلاصهدر افغانستان سه تقویم به کار می‌رود. هجری شمسی با آفتاب حساب می‌شود و از همه بیشتر به کار می‌رود؛ هجری قمری با ماه حساب می‌شود و تاریخ‌های دینی، مانند رمضان و عیدها، را تعیین می‌کند؛ میلادی در کار با کشورهای دیگر جهان به کار می‌رود. از سال ۲۰۲۲ سال مالی با سال شمسی شروع می‌شود، و به گزارش یک روزنامه، مکتوب‌های دولتی با سال قمری نوشته می‌شوند.
سه راه شمردن سال
| تقویم | بر اساس | یک سال | ماه‌ها |
|---|---|---|---|
| هجری شمسی | آفتاب | ۳۶۵ یا ۳۶۶ روز | ۱۲: شش ماه ۳۱ روزه، پنج ماه ۳۰ روزه، ماه آخر ۲۹ یا ۳۰ روزه |
| هجری قمری | ماه | ۳۵۴ یا ۳۵۵ روز | ۱۲ ماه ۲۹ یا ۳۰ روزه |
| میلادی | آفتاب | ۳۶۵ یا ۳۶۶ روز | ۱۲ ماه از ۲۸ تا ۳۱ روزه |
سال‌شماری رسمی کشور از هجرت پیامبر به مدینه شروع می‌شود.۲ هر دو تقویم هجری از همین هجرت می‌شمارند، ولی سال قمری حدود ۱۱ روز کوتاه‌تر است، پس شمار سال‌های قمری جلوتر است: سال ۱۴۰۵ شمسی در ۲۱ مارچ ۲۰۲۶ شروع شد، که ۲ شوال ۱۴۴۷ قمری بود.۱
امروز
تاریخ قمری محاسبه شده است؛ در افغانستان ممکن است یک روز فرق کند.
هجری شمسی: تقویمی که از همه بیشتر به کار می‌رود
سال شمسی در ۱ حمل، روز اعتدال بهاری، شروع می‌شود.۱ در افغانستان ماه‌های آن نام‌های عربی دوازده برج آسمان را دارند، و این تقویم در کشور از همه بیشتر به کار می‌رود.۳
منبع‌ها دربارهٔ اینکه این تقویم از چه زمانی رسمی شد یکی نیستند: ویکی‌پدیا، به نقل از دانشنامهٔ ایرانیکا، می‌نویسد که افغانستان آن را در سال ۱۹۲۲ به‌طور قانونی پذیرفت؛۳ اما «واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان» در سال ۲۰۰۷ نوشت که این تقویم «از سال ۱۹۵۷ به‌طور رسمی به کار می‌رود».۴
قانون اساسی سال ۲۰۰۴ تقویم شمسی را اساس کار ادارات دولتی تعیین کرد.۲ در جنوری ۲۰۲۲ کابینهٔ دولت کنونی سال مالی را هم به سال شمسی برد: سال مالی اکنون در ۱ حمل، یعنی ۲۱ مارچ، شروع می‌شود، نه در ۱ جنوری.۵
جنتری ماه‌های شمسی با تاریخ‌های قمری و میلادی، برای هر سال.هجری قمری: تقویم تاریخ‌های دینی
ماه‌های قمری با ماه حساب می‌شوند: هر ماه ۲۹ یا ۳۰ روز است، و سال قمری حدود ۱۱ روز از سال شمسی کوتاه‌تر است.۱ برای همین رمضان و دو عید هر سال حدود ۱۱ روز زودتر می‌آیند و در طول سال‌ها از همهٔ فصل‌ها می‌گذرند: به حساب، ۱ رمضان ۱۴۴۷ در ۱۸ فبروری ۲۰۲۶ بود و ۱ رمضان ۱۴۴۸ در ۸ فبروری ۲۰۲۷ است.۱ این تقویم، تقویم مناسبت‌ها و رخصتی‌های دینی است.۴
به گزارش بی‌بی‌سی، تقویم شمسی «تا سال ۱۹۹۹» در افغانستان به کار می‌رفت؛ در آن سال مقام‌های طالبان تقویم قمری را جای آن گذاشتند، و در فبروری ۲۰۰۲ ادارهٔ موقت حامد کرزی با یک فرمان تقویم شمسی را دوباره رسمی کرد.۴ در مارچ ۲۰۲۲ روزنامهٔ هشت صبح از مکتوبی از ادارهٔ امور دولت کنونی خبر داد که در آن آمده بود «همهٔ مکاتبات اداری باید بر اساس سال قمری تنظیم شود».۶
این سایت تاریخ‌های قمری را با جدول ام‌القری حساب می‌کند؛ چون تاریخ‌های قمری در افغانستان ممکن است یک روز با این حساب فرق کند، می‌توانید آن‌ها را یک روز پیش یا پس ببرید.۱
میلادی: تقویم کار با جهان
تقویم میلادی در روابط بین‌المللی به کار می‌رود.۴ سال مالی افغانستان هم تا سال ۲۰۲۲ با این تقویم بود، از جنوری تا دسمبر.۵
تبدیل تاریخ تاریخ را میان تقویم‌های هجری شمسی، هجری قمری و میلادی تبدیل کنید.آغاز سال در هر سه تقویم
| هجری شمسی | هجری قمری | میلادی |
|---|---|---|
| ۱ حمل ۱۴۰۵ | ۲ شوال ۱۴۴۷ | ۲۱ مارچ ۲۰۲۶ |
| ۲۶ جوزا ۱۴۰۵ | ۱ محرم ۱۴۴۸ | ۱۶ جون ۲۰۲۶ |
| ۱۱ جدی ۱۴۰۵ | ۲۳ رجب ۱۴۴۸ | ۱ جنوری ۲۰۲۷ |
منابع
- ۱ محاسبهٔ تقویم این سایت، همان که در تبدیل تاریخ به کار می‌رود: سال شمسی با قاعدهٔ ۳۳ ساله، تاریخ‌های قمری با جدول ام‌القری، و هر دو سنجیده‌شده با تقویم‌های مرورگرها (ICU). Waqt’s calendar engine
- ۲ قانون اساسی سال ۲۰۰۴ افغانستان، مادهٔ ۱۸، دربارهٔ تقویم کشور. Constitute Project, “Afghanistan’s Constitution of 2004”, Article 18. constituteproject.org/constitution/Afghanistan_2004 (2026-11-12)
- ۳ تقویم هجری شمسی، با نام‌های ماه‌ها که در افغانستان به کار می‌رود. Wikipedia, “Solar Hijri calendar” (its date of 1922 is cited to Encyclopaedia Iranica, “Calendars”). en.wikipedia.org/wiki/Solar_Hijri_calendar (2026-11-12)
- ۴ یک گردآوری تحقیقی دربارهٔ تقویم‌هایی که در افغانستان به کار می‌رود، به نقل از «واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان» (۲۰۰۷) و بی‌بی‌سی (۲۰۰۲). Refugee Documentation Centre of Ireland, “Afghanistan: information on the calendar used by the Taliban” (12 April 2010), quoting the Afghanistan Research and Evaluation Unit (April 2007) and BBC News, “Afghanistan re-adopts solar calendar” (5 February 2002). justice.gov/sites/default/files/eoir/legacy/2013/06/11/calendar.pdf (2026-11-12)
- ۵ گزارش خبری دربارهٔ تصمیم کابینه در مورد سال مالی. Afghan Online Press, “Taliban changes its fiscal from Gregorian calendar to Hijri Shamsi” (11 January 2022). aopnews.com/taliban/taliban-changes-its-fiscal-from-gregorian-calendar-to-hijri-shamsi (2026-11-12)
- ۶ گزارش خبری دربارهٔ مکتوبی که مکاتبات اداری را به سال قمری برد. Hasht-e Subh, “Taliban Changes Solar Year to Hijri Lunar Calendar” (26 March 2022). 8am.media/eng/taliban-changes-solar-year-to-hijri-lunar-calendar (2026-11-12)
هر عدد این مطلب از یکی از این منبع‌ها یا از حساب خود وقت است. اشتباهی دیدید؟ به ما بنویسید