به‌طور خلاصهسال شمسی در ۱ حمل، روز اعتدال بهاری، یعنی ۲۰ یا ۲۱ مارچ، شروع می‌شود. نوروز، یعنی «روز نو»، همین روز اول سال است، و در افغانستان یک روز تجلیل می‌شود. از سال ۲۰۲۲ نوروز دیگر رخصتی عمومی نیست، ولی مردم می‌توانند آن را به‌طور خصوصی جشن بگیرند.
سال با اعتدال بهاری شروع می‌شود
سال شمسی با اعتدال بهاری شروع می‌شود؛ روزی که آفتاب از بالای استوا می‌گذرد و شب و روز در همه‌جا تقریباً برابر است.۱ ۱ حمل روز اعتدال است، یا اگر اعتدال بعد از ظهر باشد، روز بعد از آن.۲ پس نوروز در ۲۰ یا ۲۱ مارچ است:
| سال شمسی | ۱ حمل |
|---|---|
| ۱۴۰۳ | چهارشنبه، ۲۰ مارچ ۲۰۲۴ |
| ۱۴۰۴ | جمعه، ۲۱ مارچ ۲۰۲۵ |
| ۱۴۰۵ | شنبه، ۲۱ مارچ ۲۰۲۶ |
| ۱۴۰۶ | یکشنبه، ۲۱ مارچ ۲۰۲۷ |
| ۱۴۰۷ | دوشنبه، ۲۰ مارچ ۲۰۲۸ |
نوروز آینده
–
––
نوروز در افغانستان: یک روز
نوروز، یعنی «روز نو»، روز اول سال، ۱ حمل، است. در افغانستان نوروز یک روز تجلیل می‌شود.
برای این روز خانواده‌ها هفت میوه درست می‌کنند. به نوشتهٔ حمیرا غلزی، نویسندهٔ افغان، هفت میوه آمیزه‌ای از هفت نوع میوهٔ خشک و مغز است، مانند کشمش، سنجد، پسته، چارمغز، بادام و زردآلوی خشک، که یک شب در آب خیسانده می‌شود و روز اول نوروز پیش مهمان‌ها گذاشته می‌شود.۳ در مزار شریف، این روز در گذشته با بالا کردن جهنده، یعنی برافراشتن بیرق، در زیارتی که به کاشی‌های آبی‌اش مشهور است آغاز می‌شد.۴
نوروز فقط از افغانستان نیست: افغانستان یکی از سیزده کشوری است که نوروز را با هم در «فهرست نمایندهٔ میراث فرهنگی ناملموس بشریت» یونسکو ثبت کرده‌اند.۵
نوروز و رخصتی رسمی
طالبان در دورهٔ اول حکومت خود در دههٔ ۱۹۹۰ نوروز را جشنی مشرکانه خواندند و ممنوع کردند.۴ در مارچ ۲۰۲۲، در اولین نوروز پس از بازگشت‌شان، رخصتی عمومی نوروز را لغو کردند، ولی گفتند که جشن گرفتن آن آزاد است.۶ سخنگوی آن‌ها گفت که نوروز به‌طور رسمی و با برنامه‌های دولتی تجلیل نمی‌شود، ولی مردم از جشن گرفتن خصوصی آن «منع نمی‌شوند».۴
روز اول بهار
۱ حمل روز اول بهار نیز هست؛ بهار اولین فصل از چهار فصل سال است و هر فصل سه ماه شمسی دارد: بهار حمل، ثور و جوزا است.۲ اینکه چرا فصل‌ها با ماه‌ها جور می‌آیند، در مطلب روزهای بلند و کوتاه، و چهار فصل افغانستان آمده است.
جنتری ماه‌های شمسی با تاریخ‌های قمری و میلادی، برای هر سال.منابع
- ۱ تقویم هجری شمسی و شروع سال آن. Wikipedia, “Solar Hijri calendar”. en.wikipedia.org/wiki/Solar_Hijri_calendar (2026-11-12)
- ۲ محاسبهٔ تقویم این سایت: ۱ حمل با قاعدهٔ ۳۳ ساله، که با روز اعتدال بهاری (با ظهر تهران) یکی است، و سنجیده‌شده با وقت‌های اعتدال و تقویم‌های مرورگرها (ICU). Waqt’s calendar engine
- ۳ نوشتهٔ یک آشپز و نویسندهٔ افغان دربارهٔ هفت میوه و دسترخوان نوروز. Humaira Ghilzai, “Why Haft Mewa is synonymous with Afghan New Year (Nowroz/Nowruz)!”, Afghan Culture Unveiled (14 March 2022). afghancultureunveiled.com/humaira-ghilzai/haft-mewa-2022 (2026-11-13)
- ۴ گزارش خبری سال ۲۰۲۵ دربارهٔ نوروز در افغانستان در زمان طالبان. Asadullah Ludin and Farangis Najibullah, “Afghans No Longer Celebrate Nowruz Amid Poverty, Taliban Restrictions”, RFE/RL (19 March 2025). rferl.org/a/afghanistan-taliban-nowruz-noruz-kabul-music-ban-women/33353197.html (2026-11-13)
- ۵ نوروز در فهرست یونسکو، با کشورهایی که آن را با هم ثبت کرده‌اند. UNESCO, Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity: “Nawrouz, Novruz, Nowrouz, Nowrouz, Nawrouz, Nauryz, Nooruz, Nowruz, Navruz, Nevruz, Nowruz, Navruz” (decision 19.COM 7.b.56, 2024). ich.unesco.org/en/RL/nawrouz-novruz-nowrouz-nowrouz-nawrouz-nauryz-nooruz-nowruz-navruz-nevruz-nowruz-navruz-02097 (2026-11-13)
- ۶ گزارش خبری نوروز ۲۰۲۲. The Associated Press, “Taliban cancel public holiday for Nowruz but say celebrations allowed” (21 March 2022), on CTV News. vancouverisland.ctvnews.ca/world/article/taliban-cancel-public-holiday-for-nowruz-but-say-celebrations-allowed (2026-11-13)
هر عدد این مطلب از یکی از این منبع‌ها یا از حساب خود وقت است. اشتباهی دیدید؟ به ما بنویسید