ولې د افغانستان وخت UTC+۴:۳۰ دی؟

په لنډه توګهد ایران له پولې تر واخانه، ټول افغانستان یو وخت لري: له نړیوال وخت (UTC) څخه څلور نیم ساعته مخکې. هغه نصف النهار چې له دې وخت سره برابر دی د هېواد له منځه تېرېږي، نو ساعت د افغانستان په هېڅ ځای کې له لمر څخه ډېر لرې نه دی. افغانستان اوړنی وخت نه لري.

د ټول افغانستان لپاره یو وخت

د هر هېواد وخت د نړیوال همغږي وخت (UTC) په پرتله د توپیر په بڼه لیکل کېږي؛ دا هغه وخت دی چې ټوله نړۍ خپل وخت ورسره سنجوي. د افغانستان وخت UTC+۴:۳۰ دی: کله چې په UTC سهار ۸ بجې وي، په افغانستان کې د غرمې ۱۲:۳۰ وي.

ټول هېواد همدا یو وخت لري. د وخت د سیمو په ډیټابېس کې، چې ټیلیفونونه او کمپیوټرونه خپل وخت ترې اخلي، د دې وخت نوم Asia/Kabul دی.^۱

ولې څلور نیم ساعته، نه څلور یا پنځه؟

ځمکه په هرو ۲۴ ساعتونو کې یو ځل، یعنې ۳۶۰ درجې، پر خپل محور ګرځي: په هر ساعت کې ۱۵ درجې، او په هرو ۴ دقیقو کې یوه درجه. نو هر څومره چې یو ځای ختیځ ته وي، هومره هلته لمر وختي راخېژي او وختي خپل تر ټولو لوړ ځای ته رسېږي. هغه وخت چې له UTC څخه څلور ساعته مخکې وي له ۶۰ درجې ختیځ نصف النهار سره برابر دی، او هغه چې پنځه ساعته مخکې وي له ۷۵ درجو سره.

افغانستان د ایران پر پوله له ۶۰.۶ درجې ختیځ څخه د واخان تر ختیځې څوکې، ۷۴.۹ درجو ته رسېږي،^۲ نږدې له یوه نصف النهار څخه تر بل پورې. د ۶۷.۵ درجو نصف النهار، چې له څلور نیم ساعته سره برابر دی، د هېواد له منځه تېرېږي: د مزار شریف او بامیان ترمنځ.^۳

له همدې امله د افغانستان ساعت د هېواد په هېڅ ځای کې له لمر څخه ډېر لرې نه دی. جدول ښيي چې لمر د ځینو ولایتونو په مرکزونو کې، په منځني ډول، کله خپل تر ټولو لوړ ځای ته رسېږي (لمریزه غرمه):

د افغانستان د رسمي وخت تاریخچه

د وخت د سیمو د ډیټابېس په وینا، کابل نږدې تر ۱۸۹۰ زېږدیز کال (۱۲۶۸ لمریز) پورې خپل سیمه‌ییز وخت درلود: له ګرینویچ څخه ۴ ساعته، ۳۶ دقیقې او ۴۸ ثانیې مخکې. له هغه وروسته د هېواد ساعت له ګرینویچ څخه څلور ساعته مخکې و، او له ۱۹۴۵ (۱۳۲۳ لمریز) راهیسې څلور نیم ساعته، چې د کابل له سیمه‌ییز وخت سره یوازې اوه دقیقې توپیر لري.^۱

افغانستان اوړنی وخت نه لري

په ډېرو هېوادونو کې ساعتونه په پسرلي کې یو ساعت مخکې او په مني کې یو ساعت وروسته کوي، څو د اوړي ماښامونه ډېر وخت رڼا پاتې شي. افغانستان دا کار نه کوي: د وخت د سیمو ډیټابېس د افغانستان لپاره هېڅ اوړنی وخت نه دی ثبت کړی.^۱ ایران تر ۲۰۲۲ (۱۴۰۱) پورې اوړنی وخت درلود، او پاکستان وروستی ځل په ۲۰۰۹ کې خپل ساعتونه مخکې کړل؛ نن د افغانستان هېڅ ګاونډی هېواد خپل ساعتونه نه بدلوي.^۱

څرنګه چې د افغانستان وخت نه بدلېږي، له هغو هېوادونو سره یې توپیر چې اوړنی وخت لري په کال کې دوه ځله بدلېږي. د بېلګې په توګه، برلین په ژمي کې له کابل څخه درې نیم ساعته او په اوړي کې دوه نیم ساعته وروسته دی؛ لندن په ژمي کې څلور نیم ساعته او په اوړي کې درې نیم ساعته.

د ګاونډیو هېوادونو وخت

داسې وخت چې نیم ساعت ولري لږ پیدا کېږي. په آسیا کې، له افغانستان پرته، یوازې ایران (UTC+۳:۳۰)، هند او سریلانکا (UTC+۵:۳۰) او میانمار (UTC+۶:۳۰) داسې وخت لري.^۱

ولې په هرات کې لمر له کابل څخه وروسته راخېژي؟

څرنګه چې ټول هېواد یو وخت لري، د هېواد په لوېدیځ کې لمر له ختیځ څخه وروسته راخېژي او لوېږي. په هرات کې، چې له کابل څخه اوه درجې لوېدیځ ته دی، لمر ټول کال له کابل څخه ۲۷ تر ۲۸ دقیقې وروسته راخېژي.^۴

ولې ورځې په اوړي کې اوږدې او په ژمي کې لنډې دي، په دې لیکنه کې راغلي: اوږدې او لنډې ورځې، او د افغانستان څلور فصلونه.